Токен әзірлеу: смарт-келісімшарт, вестинг және шығару ережелері
Токеннің смарт-келісімшартын, шығару және жою ережелерін, бөлу топтары бойынша вестингті және иелер токендерін алатын бетті жазамыз. Қазақстанда активке не ақшаға байланған токен тіркелген оператордың платформасында цифрлық қаржы активі (ЦҚА) ретінде шығарылады, ал қамтамасыз етілмеген токендер заңдағы алты жағдайда ғана шығарылады. Сондықтан ЦҚА эмитенттеріне, AFSA лицензиясы бар АХҚО қатысушыларына және шетел нарықтарындағы жобаларға жұмыс істейміз. Алғашқы нұсқа 1 000 000 ₸ бастап.
Токен 1 000 000 ₸ бастап · шығаруды эмитент жүргізедіҚандай токендер жасаймыз
Алдымен токеннің түрін және нарығын анықтаймыз, содан кейін код жазамыз.
ҚР құқығындағы токен
2026 жылғы 1 мамырдан бергі редакциядағы «ҚР цифрлық активтер туралы» № 193-VII Заң, Цифрлық кодекс және Жарнама туралы заң.
- Цифрлық активтердің екі түрі
Заң цифрлық активтерді цифрлық қаржы активтеріне (ЦҚА) және қамтамасыз етілмеген активтерге бөледі (1-бап, 3 және 4-тармақшалар). ЦҚА талаптарына сай келмейтін кез келген цифрлық актив қамтамасыз етілмеген деп саналады (12-1-бап, 2-тармақ).[1]
- ЦҚА: эмитент және платформа
ЦҚА базалық активке қатысты талап ету құқығын куәландырады (1-бап, 6-6-тармақша). Оны ҚР резиденті болып табылатын заңды тұлға (1-бап, 6-10-тармақша) Ұлттық Банкте есептік тіркеуден өткен оператордың платформасында шығарады (6-бап, 1 және 7-тармақтар).[1]
- Кім реттейді
Стейблкоин эмитенттерін және АХҚО провайдерлерінен басқа цифрлық активтер қызметтерінің провайдерлерін Ұлттық Банк реттейді, қалған ЦҚА эмитенттерін Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі реттейді (4-бап, 1 және 2-тармақтар).[1]
- Қамтамасыз етілмеген токендер: алты жағдай
ҚР-да оларды шығаруға және айналымын ұйымдастыруға тек 12-1-баптың 1-тармағындағы алты жағдайда жол беріледі: Ұлттық Банк лицензиясы бар айырбастау операторы не тіркелген сауда платформасының операторы, АХҚО биржалары мен лицензиясы бар қатысушылары, Ұлттық Банктің ерекше режимі, мемлекеттік органдардың тыйым салуы мен алып қоюы, майнерлердің активтері, Ұлттық Банк және оның еншілес ұйымдары. Олар төлем құралы ретінде танылмайды (12-1-бап, 2-тармақ).[1]
- Әзірлеуші провайдер емес
Цифрлық активтер қызметтерінің провайдерлері заңда аталған: ЦҚА платформасының, сауда платформасының және айырбастаудың операторлары, лицензиясы бар АХҚО қатысушылары (1-бап, 5-3-тармақша). БҚ әзірлеушісі бұл тізімде жоқ.[1]
- Цифрлық кодекстегі смарт-келісімшарт
Смарт-келісімшарттың шарттарын, егер оларды адамға түсінікті түрде қайта көрсетуге болса, кодпен білдіруге болады (67-бап, 2-тармақ). Смарт-келісімшартта түпкілікті шешімді адам қабылдайтын дауларды шешу тәртібі көзделуі тиіс (67-бап, 3-тармақ).[2]
- Уәдесіз жарнама
Цифрлық активтер жарнамасында табысқа кепілдік беруге, бағам құнының өсетінін жариялауға және басқа адамдарды тарту есебінен пайда табуға шақыруға болмайды (Жарнама туралы заң, 14-бап, 2, 4, 6-тармақшалар).[3]
Жұмысқа не кіреді
Ережелері иелерге уәде еткеніңізбен сәйкес келетін токен.
- Кодқа дейін ережелерШығару көлемі, қосымша шығару, жою, тоқтата тұру және әрқайсысына кімнің құқығы бар екені қарапайым тілмен сипатталып, Сізбен келісіледі.
- Токен келісімшартыEthereum мен үйлесімді желілерде ERC-20 не Solana желісінде SPL. ЦҚА үшін әр беру кезінде алушы тексеріледі.
- Вестинг және бұғаттауӘр бөлу тобы үшін кезең-кезеңімен босату, ол бөлу кестесімен сәйкес келеді.
- Алу бетіИелер өз кестесін көріп, токендерін алатын кабинет, қол қою түсінікті.
- Құқықтар мультиқолтаңбадаШығару, тоқтата тұру және рөлдерді ауыстыру бір әмиянда емес, Safe ішіндегі бірнеше қол қоюшыда. Түпкілікті шешімді адам қабылдайтын дау тәртібі.
- Тестілер және тапсыруТолық тестілер, тест желісінде тексеру, тәуелсіз аудитке дайын код. Код пен қолжетімділік Сізде, 6 ай кепілдік.
Токен генераторы ма, әлде өз келісімшартыңыз ба
Генератор тезірек әрі арзанырақ. Вестинг, рөлдер және аудитор тексеруі маңызды болса, өз келісімшартыңыз керек.
| Токен генераторы ма, әлде өз келісімшартыңыз ба | Токен генераторы | Өз келісімшартыңыз |
|---|---|---|
| Ережелер | Дайын баптаулар: шығару, жою, тоқтата тұру | Дәл Сіз келіскен ережелер |
| Вестинг | Бөлек сервис немесе мүлде жоқ | Бөлу кестеңіз бойынша келісімшарттар |
| Әкімші құқықтары | Иесі бір әмиян | Рөлдер мультиқолтаңбада |
| ЦҚА беру ережелері | Әдетте қарастырылмаған | Алушыны оператор тізілімі бойынша тексеру |
| Заңгер мен аудиторға | Техникалық сипаттама жоқ | Спецификация, тестілер және токен сипаттамасы |
Жұмыс қалай жүреді
Токен мәртебесінен негізгі желіде шығаруға дейін.
- Мәртебе және нарық
Тапсырыс берушінің заңгерімен токеннің түрін анықтаймыз: ЦҚА, АХҚО қатысушысының активі не шетел нарығына арналған токен.
- Ережелер сөзбен
Көлем, рөлдер, бөлу топтары және вестинг кодқа дейін келісіледі.
- Код және тест желісі
Тестілері бар келісімшарттар, бөлу мен алуды тест желісінде тексереміз.
- Шығару және тапсыру
Негізгі желіде шығаруды эмитент өз мультиқолтаңбасынан жүргізеді. Код, құжаттама және қолжетімділік Сізде.
Табыс уәдесінсіз
Біз токен шығармаймыз, сатпаймыз және биржаларға орналастырмаймыз, сатып алушылардың ақшасын қабылдамаймыз және табыс уәде етпейміз. Бұл заң кеңесі емес: қандай токен шығаратыныңызды және Сізге мәртебе керек пе, оны заңгеріңіз бағалайды, заңдардың өзекті редакциясын adilet.zan.kz сайтынан тексеріңіз.
Токенге қатысты
Басқару, бағалар, токендеу және құқық.
15.11.2026 тексерілді
- Закон РК от 06.02.2023 № 193-VII «О цифровых активах в Республике Казахстан»
- Цифровой кодекс РК от 09.01.2026 № 255-VIII
- Закон РК от 19.12.2003 № 508 «О рекламе»
Бұл заң кеңесі емес. Заңдар өзгереді: іске қосар алдында adilet.zan.kz сайтындағы өзекті редакциямен және заңгермен не бухгалтермен салыстырыңыз.
Қысқа әрі нақты.
Қазақстанда өз токенімізді шығаруға бола ма?
Активке не ақшаға байланған токен ЦҚА ретінде шығарылады: Ұлттық Банкте тіркелген оператордың платформасындағы резидент эмитент. Қамтамасыз етілмеген токендер ҚР-да тек 12-1-баптың 1-тармағындағы алты жағдайда шығарылып, айналымға енеді, мысалы лицензиясы бар АХҚО қатысушыларында. Сіздің жағдайыңызды заңгер бағалайды.
Токенді сатуды не биржаға листингті жүргізесіздер ме?
Жоқ. Біз токен сатпаймыз, биржаларға орналастырмаймыз, бағасын ұстап тұрмаймыз және жарнамаламаймыз. Токенге арналған смарт-келісімшарттар мен бағдарламаларды жазамыз, шығару және қалғанының бәрі эмитентте.
Ethereum ба, әлде Solana ма?
Ethereum не үйлесімді желіде (Polygon, BNB Chain, Arbitrum, Base) ERC-20, Solana желісінде SPL. ЦҚА үшін желі мен стандартты оператор платформасы белгілейді, шетелдік жобаға пайдаланушылар мен құралдарға қарап бірге таңдаймыз.
Токен әзірлеу қанша тұрады?
Шығару ережелері, вестинг және алу беті бар токеннің алғашқы нұсқасы 1 000 000 ₸ бастап, нақты баға брифтен кейін шартта бекітіледі. Аудиторлық компанияның аудиті мен желі комиссиялары бөлек, оларға тікелей төленеді. Бағаның неден құралатыны баға бетінде.
Клиенттерге бонус керек. Бұл токен бе?
Міндетті емес. Бонустарды сатуға не ақшаға айырбастауға болмаса, оларды желіде токен айналымынсыз жабық ұпайлар ретінде жүргізуге болады: бұл блокчейндегі адалдық бағдарламасы. Мұндай схема Сізге сай келе ме, оны заңгер растайды.
Код кімге тиесілі?
Сізге: код, репозиторий, құжаттама және әкімші құқықтары тапсырыс берушіге беріледі. Жасалған жұмысқа 6 ай кепілдік береміз.
Тақырып бойынша терминдер
Токеніңіз қандай болуы керек?
Токен мен нарықты сипаттаңыз: ЦҚА, АХҚО қатысушысы не шетелдік жоба. Тез жауап беріп, жұмыс көлемін айтамыз.