Глоссарий: әзірлеу терминдері қарапайым тілмен
MVP, API, ЖИ-агент, ЭШФ немесе смарт-келісімшарт деген не. Қысқа анықтамалар, компанияға не үшін керек және Қазақстан тәжірибесінен мысал.
Өнім және әзірлеу
Бекітілген бағаКелісілген жұмыс көлемінің бағасы жұмыс басталар алдында белгіленіп, кейін өзгермейтін шарт.Веб-қосымшаОрнатуды қажет етпейтін, кіру, деректер және әрекеттер бар браузердегі бағдарлама.Кроссплатформалы әзірлеуiOS пен Android-та, көбіне вебте және компьютерде де қосымша ретінде жұмыс істейтін бір код.ЛендингБір жарнамалық науқанға және бір әрекетке арналған жеке бет: өтінім, жазылу не қоңырау.Нативті қосымшаБір жүйеге, iOS не Android-қа, оның өз тілі мен өз құралдарымен жасалған қосымша.Техникалық қарызКодтағы асығыс шешімдердің болашақ құны: соның кесірінен әр келесі өзгеріс баяу әрі қауіпті болады.CMSКоманда сайттың беттерін, жаңалықтары мен суреттерін әзірлеушісіз өзі өзгертетін бағдарлама.FlutteriOS, Android, веб және компьютерге арналған қосымшаларды бір кодтан жасайтын Google-дың ашық құралы.Headless CMSӨз сайты жоқ контент басқару жүйесі: материалды сақтап, кез келген витринаға API арқылы береді.Low-codeБағдарламаны көбіне көрнекі құралдар мен дайын блоктардан жасау, код тек қажет жерде жазылады.MVPИдеяны тексеру үшін жасалатын, нақты клиенттер қолдана алатын өнімнің ең қарапайым нұсқасы.Proof of conceptТолық әзірлеуге ақша бөлмес бұрын идеяның жұмыс істейтінін көрсететін шағын әрі жылдам тексеру.Push-хабарламаҚосымша жабық тұрса да экранда көрінетін, қосымшадан телефонға не браузерге келетін хабарлама.PWAҚосымша сияқты орнатылып, жұмыс істейтін сайт: экрандағы белгіше, офлайн беттер және хабарламалар.React NativeReact көмегімен JavaScript не TypeScript тілінде iOS пен Android қосымшаларын жасайтын Meta-ның ашық фреймворкі.SaaSЖеткізуші орналастырып, жаңартып отыратын, браузерде жазылыммен пайдаланылатын бағдарлама.Time and materialsНақты жұмсалған сағаттар мен шығындарға келісілген мөлшерлеме бойынша төлейтін шарт.UI-дизайнАдам экранда көретін және басатын нәрсенің дизайны: тор, түстер, қаріптер, батырмалар және олардың күйлері.UX-дизайнАдамдар мақсатына шатаспай жетуі үшін өнімнің қалай жұмыс істейтінін анықтау.White labelБір компания жасаған, ал басқасы өз брендімен өзінікі ретінде сататын өнім не қызмет.
ЖИ және автоматтандыру
Бизнес-процестерді автоматтандыруЖұмысты адамдар мен жүйелер арасында ереже бойынша, қолмен көшірусіз беретін бағдарламалар.Векторлық дерекқорМәтін мен суретті вектор ретінде сақтап, нақты сөзбен емес, мағынасы бойынша іздейтін дерекқор.Генеративті ЖИДеректерді сұрыптап қана қоймай, сұрау бойынша жаңа мәтін, сурет, дыбыс не код жасайтын ЖИ.Дауыстық ЖИ-агентТелефон қоңырауын қабылдап, өзі де қоңырау шалатын және клиентпен табиғи сөйлеу тілінде сөйлесетін ЖИ жүйесі.ЖИ галлюцинациясыЖИ моделі жалған не ойдан шығарылған нәрсені шындық сияқты сеніммен айтатын жағдай.ЖИ-агентТілдік модельге негізделген бағдарлама: тапсырма қадамдарын өзі жоспарлап, жүйелеріңізде орындайды.Промпт-инжинирингЖИ моделі дәл әрі тұрақты нәтиже беруі үшін оған арналған нұсқауларды құрастыру және тексеру.Чат-ботСайтта, қосымшада немесе WhatsApp пен Telegram-да адамдармен хат алмасатын бағдарлама.Fine-tuningДайын ЖИ моделін өз мысалдарыңызбен қосымша оқыту, бір міндетті белгілі бір тәсілмен шешуі үшін.LLMҮлкен тілдік модель: мәтінді түсініп, жазуға орасан көп мәтінмен оқытылған ЖИ моделі.MCPЖИ қосымшаларын құралдар мен деректерге бірыңғай тәсілмен қосатын ашық стандарт.OCRСкан, фото мен PDF-тегі мәтінді оқып, іздеуге және түзетуге болатын мәтінге айналдыратын технология.RAGЖИ құжаттарыңыз бойынша жауап беруі үшін алдымен керек үзінділерді тауып, содан соң жауап жазатын тәсіл.RPAЕскі бағдарламалардағы күнделікті жұмысты атқару үшін адамның шертуі мен енгізуін қайталайтын бағдарламалық роботтар.WhatsApp Business APIКомпанияға WhatsApp хабарламаларын өз бағдарламаларынан жіберіп, қабылдауға мүмкіндік беретін Meta платформасы.
Интеграциялар
ВебхукБір жүйе бір нәрсе болған сәтте екінші жүйеге өзі жіберетін автоматты хабарлама.Деректерді көшіруДеректерді ескі жүйеден жаңасына тазалап, сәйкестендіріп көшіру, жаңа жүйе олармен жұмыс істей алуы үшін.Төлем шлюзіСайттағы картамен төлемді қабылдап, оны банкке мақұлдауға қауіпсіз жіберетін сервис.APIБір бағдарлама екіншісінен дерек не әрекет сұрайтын, алдын ала келісілген тәсіл.API интеграциясыЕкі не одан көп жүйені API арқылы байланыстыру, деректер олардың арасында қолмен енгізусіз жүруі үшін.EDIТапсырыс, жүкқұжат пен шотты компаниялар жүйелері арасында стандартты форматта алмасу.REST APIДеректердің өз мекенжайы бар, оларды стандартты HTTP әдістерімен оқып, өзгертетін веб-API стилі.SSOПайдаланушыға әрқайсысына бөлек кірмей-ақ бірнеше қосымшаны ашып беретін бір кіру.
Бизнес жүйелер
Адалдық бағдарламасыҚайта сатып алғаны үшін клиентті ұпаймен, кешбэкпен, штамппен не деңгейлермен марапаттайтын жүйе.Клиенттің жеке кабинетіКлиент логинмен кіріп, тапсырыстарын, шоттары мен құжаттарын көретін сайттың жабық бөлімі.CRMКомпанияның барлық клиенті, өтінімі, хат алмасуы мен мәмілесі сақталатын жүйе.ERPКомпанияның негізгі процестеріне арналған бір жүйе: сату, сатып алу, қойма, өндіріс және есеп.Headless commerceВитринасы бөлек жасалып, сауда жүйесімен API арқылы байланысатын интернет-дүкен.OdooМодульдік бизнес-жүйе: CRM, сату, шоттар, қойма, кадрлар және басқа қосымшалар бір дерекқорда.ShopifyКанадалық бұлттық платформа: интернет-дүкенді өз серверіңізсіз жасап, жүргізуге болады.
Қазақстандағы ережелер
Онлайн-ККМЧек шығарып, есеп айырысу туралы мәліметті фискалдық деректер операторы арқылы салыққа беретін касса.ЭЦҚҚұжатқа кім қол қойғанын және қол қойылғаннан кейін өзгермегенін растайтын электрондық қолтаңба.ЭШФҚазақстанда ЭШФ ақпараттық жүйесінде жазылып, алынатын электрондық нысандағы шот-фактура.WCAGСайт пен қосымшаны мүгедектігі бар адамдарға қолжетімді етуге арналған W3C нұсқаулығы: A, AA, AAA деңгейлері.
Web3
БлокчейнКөшірмесі көп компьютерде сақталатын ортақ тізілім: жазбалар блокпен жүреді, оларды білдірмей өзгерту мүмкін емес.КриптоәмиянКриптоактивтердің кілттерін сақтап, солармен транзакцияға қол қоятын қосымша не құрылғы.Смарт-контрактБлокчейндегі бағдарлама: ішінде жазылған шарттар орындалғанда өзі іске қосылады.СтейблкоинТұрақты құнды сақтауға тырысатын, әдетте фиат валютаға байланған криптотокен.ТокенизацияНақты не цифрлық активке құқықты блокчейнде сақтауға және беруге болатын токен ретінде ресімдеу.DAOШешімді дауыс беру мен смарт-контрактілер арқылы қабылдап, ортақ қазынаны басқаратын қауымдастық.DAppНегізгі логикасы смарт-контрактілерде жұмыс істейтін, криптоәмиян арқылы кіретін қосымша.DeFiБанк арқылы емес, смарт-контрактілерде жұмыс істейтін айырбас, кредит және қарыз сияқты қаржы сервистері.Layer 2Транзакцияны жылдамырақ әрі арзанырақ ететін, Ethereum сияқты блокчейннің үстіндегі желі.NFTНақты затқа кім иелік ететінін тіркейтін блокчейндегі бірегей токен: билет, сертификат не туынды.Web3Пайдаланушы активтері мен цифрлық тұлғасын әмиянында өзі сақтайтын блокчейндегі онлайн-сервистер.
Мұны енгізу керек пе?
Міндетті сипаттаңыз, көлемін, бағасы мен мерзімін айтамыз. Баға шартта бекітіледі.
Сіздің таңдауыңызГлоссарийбаға брифтен кейін
Өтінімді команда алады, жұмыс уақытында жауап береміз.Баға төлемге дейін шартта бекітіледі.Өзіңіз сұрамасаңыз, қоңырау шалмаймыз.