DeFi әзірлеу: айырбас, стейкинг және кредит беру
Айырбас, стейкинг және кредит беру протоколдарына арналған смарт-келісімшарттар, экрандар және олардың арасындағы деректер. Әр сан мен әр тәуекелді келісімшарт қалай берсе, солай көрсетеміз. Ұлттық Банктің хабарламасы бойынша Қазақстанда DeFi-ді реттеу тәсілдері әлі айқындалады, сондықтан DeFi өнімдерін шетел нарықтарына және лицензиясы бар АХҚО қатысушыларына жасаймыз.
Келісімшарттар мен интерфейс 1 000 000 ₸ бастапНе әзірлейміз
Желімен сәйкес келетін протокол, экрандар және деректер.
DeFi және ҚР құқығы
Цифрлық активтер туралы заң, Жарнама туралы заң, Цифрлық кодекс және Ұлттық Банктің хабарламасы.
- DeFi тәсілдері әлі айқындалады
Цифрлық активтер саласын дамытудың жаңа кезеңі туралы 2026 жылғы 8 шілдедегі хабарламасында Ұлттық Банк орталықсыздандырылған қаржыны (DeFi) реттеу тәсілдері айқындалатынын жазады. Олар әзірге жоқ болғандықтан, DeFi протоколдарын шетел нарықтарына және лицензиясы бар АХҚО қатысушыларына жасаймыз.[4]
- Айырбас тек алты жағдайда
Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді шығаруға және олардың айналымын ұйымдастыруға, оның ішінде сатып алу, сату және айырбастауға ҚР-да тек 12-1-баптың 1-тармағындағы жағдайларда жол беріледі: Ұлттық Банктің лицензиясы не есептік тіркеуі бар операторларда, АХҚО биржалары мен лицензиясы бар қатысушылары арқылы, Ұлттық Банктің ерекше режимінде және мұндай өнімдерге қатысы жоқ тағы үш жағдайда. Мұндай активтер төлем құралы ретінде танылмайды (2-тармақ).[1]
- Қазақстандық пайдаланушылар
Заң бойынша цифрлық активтердің айналымына ҚР аумағындағы не ҚР азаматтары, резиденттері және заңды тұлғалары қатысатын мәмілелер, оның ішінде сатып алу, сату, айырбастау, аудару және сақтау кіреді (1-бап, 4-3-тармақша). Протокол қазақстандықтарға ашық болса, мұны іске қосуға дейін заңгер бағалайды.[1]
- Уәдесіз жарнама
Цифрлық активтер жарнамасында табысқа кепілдік беруге, болашақ тиімділікке кепілдік беруге, оның ішінде бағам құнының өсетінін жариялауға және басқа адамдарды тарту есебінен пайда табуға шақыруға болмайды (Жарнама туралы заң, 14-бап). Протокол экрандары мен ол туралы мәтіндерде біз де сандарды уәде етпейміз.[2]
- Цифрлық кодекстегі смарт-келісімшарт
Смарт-келісімшарттың шарттарын, егер оларды адамға түсінікті түрде қайта көрсетуге болса, кодпен білдіруге болады (67-бап, 2-тармақ), ал дауларды шешу тәртібінде түпкілікті шешім адамда қалуы тиіс (67-бап, 3-тармақ). Сондықтан сөзбен жазылған спецификацияны кодқа дейін дайындаймыз.[3]
Кімге жасаймыз
Протокол қайда жұмыс істейтінін кодтың бірінші жолына дейін шешеміз.
- Ережелерін заңгеріңіз тексерген шетел нарығына арналған протокол не интерфейс
- Лицензиясы бар АХҚО қатысушысына оның лицензиясы шегінде өнім
- Шетелдік аудиторияға жұмыс істеп тұрған протоколға интерфейс
- Мәртебесі жоқ тапсырыс берушінің Қазақстандағы пайдаланушыларына арналған DeFi
- Экрандар мен мәтіндерде сандар мен табысты уәде ету
- Пайдаланушылардың қаражатын өзімізде сақтау және протоколды басқару
Форк па, әлде жеке әзірлеу ме
Бөтен код бастапқыда арзанырақ, бірақ болжамдар мен кілттер бөтен күйінде қалады.
| Форк па, әлде жеке әзірлеу ме | Протокол форкі | Жеке әзірлеу |
|---|---|---|
| Келісімшарттар | Бөтен болжамдар | Өніміңізге жазылған, алдымен спецификация |
| Интерфейс | Жалпы және өзгертуге қиын | Пайдаланушыларыңызға қарап құрылған |
| Аудит | Сіз өзгерткен кодқа ескі есеп | Негізгі желіге дейін кодыңызға тәуелсіз аудит |
| Жаңартулар және кілттер | Түпнұсқаның өзгерістерін көшіру не артта қалу | Алдын ала шешілген, әкімші кілттері мультиқолтаңбада |
Жұмыс қалай жүреді
Протокол картасынан негізгі желіге дейін.
- Протокол картасы
Әр әрекет, параметр және тәуекел қарапайым сөзбен жазылған.
- Келісімшарттар және тестілер
Solidity не Rust, модульдік және фазз-тестілер, тест желісіне орналастыру.
- Экрандар
Әр сан желіден оқылады, әр тәуекел көз алдында.
- Аудит, содан кейін негізгі желі
Тәуелсіз аудит, біздің түзетулер, әкімші кілттері мультиқолтаңбада.
Жұмысқа не кіреді
Алдымен аудиторларға, содан кейін пайдаланушыларға дайын келісімшарттар мен экрандар.
- Сөзбен жазылған спецификацияӘр келісімшарт не істейді, кодтың бірінші жолына дейін.
- Тестілер және тест желісіМодульдік және фазз-тестілер, алдымен тест желісіне орналастыру.
- Веб пен телефонға экрандарАйырбас, стейкинг не кредит беру түсінікті қадамдармен.
- Тәуекелдер сөзбенАктивтерді жұмсауға берілетін рұқсаттар, баға ауытқуы және ликвидация тәуекелі қол қоюға дейін түсіндірілген.
- Аудит бойынша түзетулерТәуелсіз аудитор тапқанның бәрін түзетіп, қайта тексереміз.
- Код және кепілдікКод, репозиторий және қолжетімділік Сізде, 6 ай кепілдік.
Табыс уәдесінсіз
Pazl бағдарламалық қамтамасыз етуді жазады: біз протоколдың мөлшерлемелері мен параметрлерін белгілемейміз, оны басқармаймыз, пайдаланушылардың қаражатын ұстамаймыз және токен шығармаймыз. Экрандағы сандарды келісімшарттан аламыз және тәуекелдердің қасында көрсетеміз. Тәуелсіз фирманың аудиті мен желі газы бөлек, оларға тікелей төленеді. Бұл заң кеңесі емес: Сіздің жағдайыңызды заңгер бағалайды.
DeFi айналасында
Келісімшарттар, биржалар, бағалар және құқық.
16.11.2026 тексерілді
- Закон РК от 06.02.2023 № 193-VII «О цифровых активах в Республике Казахстан»
- Закон РК от 19.12.2003 № 508 «О рекламе»
- Цифровой кодекс РК от 09.01.2026 № 255-VIII
- Национальный Банк РК: сообщение о новом этапе развития индустрии цифровых активов от 08.07.2026
Бұл заң кеңесі емес. Заңдар өзгереді: іске қосар алдында adilet.zan.kz сайтындағы өзекті редакциямен және заңгермен не бухгалтермен салыстырыңыз.
Қысқа әрі нақты.
Пайдаланушылар көретін мөлшерлемелерді сіздер белгілейсіздер ме?
Жоқ. Мөлшерлемелер мен параметрлерді протокол және командаңыз белгілейді. Біз оларды келісімшарт қалай берсе, солай, тәуекелдердің қасында көрсетеміз және ешқандай санды уәде етпейміз.
Келісімшарттарды кім тексереді?
Негізгі желіде іске қосуға дейін тәуелсіз аудиторлық фирма. Біз спецификацияны, тестілерді және кодты аудитке дайындаймыз және табылғанды түзетеміз. Аудит бөлек, фирмаға тікелей төленеді.
Қазақстандағы пайдаланушыларға DeFi протоколын іске қосуға бола ма?
Ұлттық Банктің 2026 жылғы 8 шілдедегі хабарламасы бойынша DeFi-ді реттеу тәсілдері әлі айқындалады, ал ҚР-да қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді айырбастауға тек 12-1-баптың 1-тармағындағы жағдайларда жол беріледі. Сондықтан DeFi-ді шетел нарықтарына және лицензиясы бар АХҚО қатысушыларына жасаймыз. Сіздің жағдайыңызды заңгер бағалайды.
DeFi әзірлеу қанша тұрады?
Келісімшарттары бар интерфейстің алғашқы нұсқасы 1 000 000 ₸ бастап, нақты баға брифтен кейін, шартта. Аудит пен желі газы бұл бағаға кірмейді. Баға неден құралатыны бағалар бетінде талданған.
Қай желілерде жасайсыздар?
Ethereum және үйлесімді желілер, мысалы Arbitrum, Base және Polygon, Solidity тілінде, және Solana Rust тілінде. Схемаға керек болса, сыртқы бағаларды Chainlink оракулдарынан аламыз.
Протоколға токен шығарасыздар ма?
Жоқ, біз токен шығармаймыз және сатпаймыз. Токен керек болса, оның логикасын тапсырма бойынша жазамыз, ал оны тапсырыс беруші өз нарығының ережелері бойынша шығарады. Қазақстанда мүлікке байланған активтің заңды жолы тіркелген оператордың платформасындағы цифрлық қаржы активі.
Тақырып бойынша терминдер
DeFi өніміңіз не істеуі керек?
Протокол мен нарықты сипаттаңыз, тез жауап береміз: жұмыс көлемі және келесі қадам.