DAO әзірлеу: дауыс беру, қазына және басқару смарт-келісімшарттары
Басқару келісімшарттарын жазамыз: ұсыныстар, кворум, делегирлеу, орындау алдындағы кідіріс және мультиқолтаңбадағы қазына, сондай-ақ телефоннан ыңғайлы дауыс беру беттері. Басқару токендері бар DAO-ны шетелдік жобаларға және AFSA лицензиясы бар АХҚО қатысушыларына жасаймыз. Қазақстандағы компаниялар мен қауымдастықтарға токендерді айналымға шығармай, смарт-келісімшарттағы дауыс беру мен қазынаны ұсынамыз. Алғашқы нұсқа 1 000 000 ₸ бастап.
DAO 1 000 000 ₸ бастап · нысанын заңгер таңдайдыDAO неден тұрады
Әр бөлігін кодқа дейін жобалаймыз.
DAO-ның екі нұсқасы
Бұл заңды біздің оқуымыз, норма емес. Жобаңыз бойынша шешімді заңгер қабылдайды.
- Шетелдік жобаларға және лицензиясы бар АХҚО қатысушыларына
- Дауысты басқаға беруге болатын токен не NFT береді
- Қазына бойынша шешімді дауыс беруден кейін келісімшарт орындайды
- Ел не АХҚО ережелерін тапсырыс берушінің заңгері тексереді
- Қазақстандағы компанияларға, қауымдастықтар мен бірлестіктерге
- Дауысты мүшелер тізіміндегі орын не басқаға берілмейтін мүшелік карта береді
- Шешімдер желіде тіркеледі, оларды қазынаның қол қоюшылары орындайды
- Қазынада не сақталуы мүмкін және мәртебе керек пе, оны заңгер бағалайды
DAO және ҚР құқығы
2026 жылғы 1 мамырдан бергі редакциядағы «ҚР цифрлық активтер туралы» № 193-VII Заң, Цифрлық кодекс және Жарнама туралы заң.
- Басқару токені цифрлық актив ретінде
Цифрлық қаржы активінің талаптарына сай келмейтін цифрлық активті заң қамтамасыз етілмеген деп санайды (12-1-бап, 2-тармақ). Басқару токендері әдетте базалық активке құқықты куәландырмайды, сондықтан біздің оқуымыз бойынша қамтамасыз етілмеген активтерге жатады.[1]
- Шығару тек алты жағдайда
Қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді ҚР-да шығаруға және айналымын ұйымдастыруға тек 12-1-баптың 1-тармағындағы алты жағдайда жол беріледі, олардың ішінде Ұлттық Банк лицензиясы, АХҚО биржалары мен лицензиясы бар қатысушылары және Ұлттық Банктің ерекше режимі бар.[1]
- Қазақстандық қатысушылар
Заң ҚР азаматтары, резиденттері және заңды тұлғалары қатысатын мәмілелерді де, оның ішінде сатып алу, сату, айырбастау және аударуды айналым деп санайды (1-бап, 4-3-тармақша). Шетелдік DAO-да қазақстандық қатысушылар болса, бұл іске қосудан бұрын заңгерге қойылатын сұрақ.[1]
- Шарттар кодпен
Смарт-келісімшарттың шарттарын, егер оларды адамға түсінікті түрде қайта көрсетуге болса, кодпен білдіруге болады (Цифрлық кодекс, 67-бап, 2-тармақ). Сондықтан DAO ережелерін алдымен сөзбен жазамыз.[2]
- Түпкілікті шешімді адам қабылдайды
Смарт-келісімшартта түпкілікті шешімді адам қабылдайтын дауларды шешу тәртібі көзделуі тиіс (67-бап, 3-тармақ). DAO-да бұл вето құқығы бар кеңес не даулы шешімді орындалғанға дейін тоқтата алатын төреші.[2]
- Уәдесіз жарнама
Цифрлық активтер жарнамасында табысқа кепілдік беруге, бағам құнының өсетінін жариялауға және басқа адамдарды тарту есебінен пайда табуға шақыруға болмайды (Жарнама туралы заң, 14-бап, 2, 4, 6-тармақшалар).[3]
Алғашқы нұсқаға не кіреді
Қатысушыларға түсінікті басқару және ешкім жалғыз иелік етпейтін қазына.
- Ережелер жазбашаКім дауыс береді, кворум, шектер, вето және мерзімдер кодтың алғашқы жолына дейін келісіледі.
- Дауыс беру келісімшарттарыТокенмен, NFT арқылы не мүшелер тізімі бойынша дауыс беру және делегирлеу.
- Орындау кідірісіДаулы шешімді тоқтатуға болатындай, шешім қабылданғаннан кейін оны орындағанға дейінгі уақыт.
- Мультиқолтаңбадағы қазынаҚол қоюшылар мен лимиттер келісілген Safe.
- Дау тәртібіДаулы шешімді кім және қалай тоқтатады. Цифрлық кодекстің 67-бабы талап еткендей, соңғы сөз адамда.
- Беттер және кепілдікТелефоннан ұсыныстар мен дауыс беру, тестілер, тест желісі, код Сізде, 6 ай кепілдік.
Дайын DAO үлгісі ме, әлде өз ережелеріңіз бе
Үлгі бастапқыда тезірек. Қауымдастықтың қазынасы мен даулары болса, өз ережелеріңіз керек.
| Дайын DAO үлгісі ме, әлде өз ережелеріңіз бе | Дайын үлгі | Өз ережелеріңіз |
|---|---|---|
| Ережелер | Біреудің кворумы мен шектері | Сіздікі, кодқа дейін жазылған |
| Дауыстың құны | Әр дауыс желіде | Шешім орындалатын жерде желіде, сауалнама керек жерде желіден тыс |
| Қазына | Үлгі қалай ойластырса, солай | Сіз келіскен қол қоюшылар мен лимиттер |
| Даулар | Қарастырылмаған | Түпкілікті шешімді адам қабылдайтын тәртіп |
| Құқық | Кейінге қалдырылған | Заңгер таңдаған нысан және соған сай келісімшарттар |
Жұмыс қалай жүреді
Басқару моделінен қауымдастыққа тапсыруға дейін.
- Заңгермен модель
Басқару токендері бола ма және қай нарыққа арналғанын шешеміз: шетел нарығы, АХҚО не Қазақстанда токенсіз дауыс беру.
- Ережелер сөзбен
Кім дауыс береді, кворум, шектер, вето және дау тәртібі қарапайым тілмен.
- Код және тест желісі
Дауыс беру, кідіріс және қазына келісімшарттары тестілерімен, тест желісінде дайындық.
- Аудит және тапсыру
Аудиторлық компанияның тәуелсіз аудиті, біздің түзетулер, содан кейін басқару қауымдастыққа өтеді.
Нысанды заңгер таңдайды
Қауымдастыққа қандай заңды нысан таңдау керек және мәртебе керек пе, оны заңгеріңіз шешеді, ал келісімшарттар таңдалған ережелерді қайталайды. Біз БҚ жазамыз: токен шығармаймыз және сатпаймыз, қазынаны ұстамаймыз және қатысушыларға табыс уәде етпейміз. Бұл заң кеңесі емес, заңдардың өзекті редакциясын adilet.zan.kz сайтынан тексеріңіз.
DAO неден құралады
Токендер, келісімшарттар, бағалар және құқық.
15.11.2026 тексерілді
- Закон РК от 06.02.2023 № 193-VII «О цифровых активах в Республике Казахстан»
- Цифровой кодекс РК от 09.01.2026 № 255-VIII
- Закон РК от 19.12.2003 № 508 «О рекламе»
Бұл заң кеңесі емес. Заңдар өзгереді: іске қосар алдында adilet.zan.kz сайтындағы өзекті редакциямен және заңгермен не бухгалтермен салыстырыңыз.
Қысқа әрі нақты.
Желіде дауыс беру ме, әлде желіден тыс па?
Әрқайсысының өз орны бар. Желіден тыс қол қойылған хабарламамен берілген дауыс қатысушыға ештеңе тұрмайды және сауалнамаларға жарайды. Желідегі дауыс өздігінен орындалады және қазына бойынша шешімдерге жарайды. Бір DAO-да екеуін де біріктіруге болады.
Жаман ұсыныстың қазынаны босатып кетуіне не кедергі болады?
Кворум, дауыс беру мен орындау арасындағы кідіріс, келісілген ережелер бойынша аударымды бұғаттай алатын мультиқолтаңба қол қоюшылары және соңғы сөз адамда болатын дау тәртібі. Мұның бәрін кодқа дейін жобалаймыз.
Қазақстанда DAO жасауға бола ма?
Біздің оқуымыз бойынша басқару токендері қамтамасыз етілмеген цифрлық активтер, ал оларды ҚР-да шығаруға және айналымға енгізуге тек 12-1-баптың 1-тармағындағы алты жағдайда жол беріледі. Сондықтан токендері бар DAO-ны шетелдік жобаларға және лицензиясы бар АХҚО қатысушыларына жасаймыз, ал Қазақстандағы компанияларға токендерді айналымға шығармай дауыс беру мен қазынаны ұсынамыз. Шешім заңгеріңізде.
DAO-ға заңды нысан не лицензия керек пе?
Нысанды заңгеріңіз таңдайды, келісімшарттар оның ережелерін қайталайды. Өзіміз лицензия ұстамаймыз: БҚ әзірлеушісі цифрлық активтер қызметтерінің провайдері емес (Цифрлық активтер туралы заң, 1-бап, 5-3-тармақша).
DAO әзірлеу қанша тұрады?
Ережелері, дауыс беру келісімшарттары, мультиқолтаңбадағы қазынасы және қатысушыларға арналған беттері бар алғашқы нұсқа 1 000 000 ₸ бастап, нақты баға брифтен кейін шартта бекітіледі. Аудит пен желі комиссиялары бөлек төленеді. Бағаның неден құралатыны баға бетінде.
Токеннің орнына NFT арқылы дауыс беруге бола ма?
Иә. Бір NFT, бір дауыс клубтар мен мүшелікке жарайды, делегирлеуі бар токендер үлкен қауымдастықтарға жарайды. Қазақстан үшін сатуға болмайтын, басқаға берілмейтін мүшелік карта нұсқасы бар, ол Сізге сай келе ме, оны заңгер растайды.
Тақырып бойынша терминдер
Қатысушыларыңыз қалай шешім қабылдауы керек?
Қауымдастық пен нарықты сипаттаңыз. Тез жауап беріп, басқару моделін ұсынамыз.