Веб-қосымшаны қалай жасауға болады: MVP әзірлеу бойынша нұсқаулық

Жаңа өнім үшін веб-қосымшаны қалай жасау керек деген сұраққа қысқа жауап: ең аз өміршең өнім, яғни MVP жасаңыз. Пайдаланушының бір сценарийін таңдап, оны веб-қосымшада басынан аяғына дейін жеткізіңіз де, жарты жылдан кейін емес, бірнеше аптада нақты адамдарға көрсетіңіз. Қалғанының бәрі (екінші функция, мобильді қосымша, интеграциялар) адамдардың алғашқы нұсқаны қалай қолданатынын көргенше күте тұрады.

Бұл нұсқаулық таныстыруға арналған прототип емес, жұмыс істейтін өнім керек негізін қалаушыларға арналған: MVP деген не және не емес, көлемді аяқтауға болатын деңгейге дейін қалай қысқарту керек, алғашқы нұсқада міндетті түрде не болуы тиіс, баға неге байланысты және іске қосқаннан кейін не жоспарлау керек.

MVP деген не және не емес

MVP-ді қалай құру керектігін шешпес бұрын, терминді нақтылап алыңыз. Ең аз өміршең өнім, бұл нақты клиент нақты нәтиже ала алатын өнімнің ең кіші нұсқасы. Көбіне «өміршең» деген сөз ұмытылады. MVP басылатын макет емес, күту тізімі бар лендинг емес және әрқайсысы үштен екісіне ғана жұмыс істейтін он функциясы бар жартылай жиналған платформа да емес.

MVP түріндегі веб-қосымша бір жолда толық аяқталған, ал қалғанының бәрі туралы үнсіз. Пайдаланушы тіркеледі, өнім уәде ететін жалғыз әрекетті жасайды және нәтижесін көреді. Бұл жол жұмыс істесе, Сізде үйренетін нәрсе бар.

Көлемді бір сценарийге дейін қалай қысқартуға болады

Алғашқы өнімдердің көбі код жазылмай тұрып-ақ көлем кезеңінде сүрінеді. Төлейтін пайдаланушы қосымшаға кіргеннен бастап пайда алғанға дейін өтетін жалғыз жолды жазып алыңыз да, тек соны жасаңыз:

1. Уәдені бір сөйлеммен тұжырымдаңыз. Мысалы: «Аутсорстағы бухгалтер клиенттің құжаттарын жүктейді де, ай бойынша жиынтық алады».
2. Осы сөйлемге қажет барлық экрандарды тізіп шығыңыз. Әдетте олар отыз емес, бес-сегіз.
3. Әр экран үшін пайдаланушы міндетті түрде не істей алуы керек екенін жазыңыз. «Болса жақсы болар еді» деген белгісі бар нәрсенің бәрі кейінге қалдырылатындар тізіміне кетеді.
4. Қалған әр тармақ туралы сұраңыз: бұл болмаса, пайдаланушы бәрібір нәтиже ала ма? Иә болса, сызып тастаңыз.

Бұл қадамда әдетте командалық рөлдер, нативті мобильді қосымша, әлеуметтік желілер арқылы кіру және ашық API түсіп қалады. Кейін олар керек болуы мүмкін, бірақ олардың ешқайсысы идеяның өзі жұмыс істей ме, жоқ па, соны айтпайды. Кейінге қалдырылатындар тізімі іске қосқаннан кейінгі айлардың жоспары болады.

No-code ма, әлде жеке әзірлеу ме

Алғашқы таңдау: өнімді no-code конструкторында жинау ма, әлде жеке веб-қосымшаға тапсырыс беру ме. Екі жол да қалыпты, қате тек кейін қымбатқа түсетін таңдауда.

Біздің ереже: өнім форма, тізім және дашборд болса, no-code-тан бастаңыз. Өнімнің құндылығы логикада болса (іріктеу, баға есептеу, процестер, тараптар арасындағы ақша), бірден жеке веб-қосымша жасаңыз. Табысты болып кеткен no-code MVP-ді қайта жазу жиі кездесетін әрі алдын ала болжауға болатын жоба.

Стек көлемге қарағанда азырақ маңызды

MVP туралы ең жиі қойылатын сұрақ: қай фреймворкті таңдау керек. Алғашқы нұсқа үшін бұл маңызды емес десе де болады. Бүгінгі әдеттегі жиынтық: TypeScript-тегі фронтенд (Next.js не ұқсасы), басқарылатын PostgreSQL дерекқоры, кіруге арналған сенімді кітапхана және хостинг. Қарапайым, жақсы құжатталған және ұстауға арзан.

Одан да маңыздысы: команда қосымшаны қолдай алады немесе таза түрде тапсыра алады, деректер экспортталады, ал бір жылдан кейін басқа әзірлеуші кодты оқи алады. Қазақстанда тағы бір шарт бар: қосымша азаматтардың дербес деректерін сақтаса, дерекқор республика аумағында болуы керек (ҚР 21.05.2013 № 94-V «Дербес деректер және оларды қорғау туралы» Заңы, 12-бап 2-тармақ, adilet.zan.kz сайтындағы мәтін). Іске қосқаннан кейін көшкеннен гөрі, Қазақстандағы серверді бірден таңдаған дұрыс. Деректердің бір бөлігі шетелдік сервиске (пошта, аналитика, ЖИ) кетсе, бұл трансшекаралық беру, ол туралы пайдаланушының келісімінде айту керек.

Алғашқы нұсқада міндетті түрде не болуы керек

Көлемді қысқарту іш пыстыратын бөліктерді қысқарту дегенді білдірмейді. Тірі адамдар қолданатын веб-қосымшаға Сіздің идеяңызға қатысы жоқ, бірақ өнімнің жұмыс істеуіне тікелей қатысы бар функциялардың ең аз жиынтығы керек:

• Кіру. Тіркелу, кіру, қолжетімділікті қалпына келтіру, аккаунтты жою. Бір реттік кодпен телефон нөмірі арқылы кіруге болады.
• Негізгі сценарий. Көлем жаттығуындағы сол жол, басынан аяғына дейін, бос күйлерімен және түсінікті қате хабарламаларымен.
• Төлем, егер ақша алсаңыз. Банктің төлем беті немесе Kaspi арқылы шот, бір тариф және бухгалтер қабылдайтын құжаттар.
• Әкімшілік панель. Пайдаланушыларды және олардың не істегенін көретін, дерекқорға кірмей жазбаны түзететін бет. Негізін қалаушылар оны өткізіп жібереді де, бірінші аптада өкінеді.
• Аналитика және қателерді бақылау. Сценарийдің өткенін көрсететін үш-төрт оқиға және бірдеңе бұзылса, Сізге хабар жіберетін жүйе.
• Құқықтық минимум. Дербес деректерді өңдеу саясаты, бөлек белгімен берілетін келісім, пайдаланушы келісімі, ал онлайн сатсаңыз, жария оферта.

MVP-ге дизайн-жүйе керек емес, бірақ негізгі сценарий телефоннан түсінікті болуы тиіс. Әзірлеуге дейінгі қысқа өнім дизайны кезеңі (пайдаланушы жолдары, экран прототиптері, бір визуалды бағыт) өзін ақтайды: ол әйтпесе жасалып, кейін лақтырылатын экрандарды алып тастайды.

MVP бойынша жұмыс қалай жүреді: кезеңдер

Көлемі бекітілген, командасы шағын және сұрақтарға сол күні жауап беретін негізін қалаушы болса, алғашқы жұмыс нұсқасын бірнеше аптада көрсетуге болады. Нақты мерзім көлемге байланысты және брифтен кейін шартқа жазылады. Бұл кезеңдерді қалай өтетініміз MVP-ді қалай әзірлейміз мақаласында толық жазылған.

Мерзімді екі нәрсе созады: жұмыс ортасында қосылған көлем және баяу шешімдер. Аралық нұсқаларды қарап, бір күн ішінде жауап беретін негізін қалаушы кестені ұстап тұрады. Идеяңыз жаңа өнім емес, бар клиенттерге арналған кабинет болса, кезеңдер сол күйі қалады; толығырақ клиенттің жеке кабинеті деген не және ол қашан керек мақаласында.

MVP құны неге байланысты

MVP құны негізінен көлемге және кімнің жасайтынына байланысты. Фрилансер әдетте ең арзан, бірақ сапа мен мерзім бойынша айырма үлкен, ал дизайн, тестілеу және қолдау жиі кірмейді. Шағын студия қымбатырақ, есесіне дизайн, тестілеу және іске қосу үшін команда болып жауап береді. Ірі агенттік бәрінен қымбат: бағаға менеджерлер, келісулер және үстеме шығындар кіреді.

Pazl-да веб-қосымша немесе MVP 1 000 000 ₸ бастап тұрады. Баға жұмыс басталғанға дейін шартта бекітіледі, оған келісілген экрандардың дизайны, әзірлеу, тестілеу, серверге орнату және 6 ай кепілдік кіреді. Бастапқы көлемге не кіретінін MVP бағасы бетінен қараңыз. Сома тұсаукесердегі идеялар санымен емес, экрандар, интеграциялар және рөлдермен бірге өседі.

Бағаны не көтереді, әсер ету ретімен: сыртқы жүйелермен интеграциялар (1С, Kaspi, ЭШФ ақпараттық жүйесі, CRM, логистика), рөлдер мен қолжетімділік құқықтары, нақты уақыттағы функциялар, компоненттер кітапханасының орнына жеке дизайн және веб-нұсқамен қатар нативті мобильді қосымша. Алғашқы нұсқада бұлар неғұрлым аз болса, басты нәрсені соғұрлым тез әрі арзан білесіз.

MVP-ді нақты пайдаланушылармен қалай тексеру керек

MVP-ді қалай құру керектігін білу жұмыстың жартысы ғана. Екінші жартысы тексеруде. Тек Сіздің командаңыз қолданған MVP тексерілмеген. Пилотты әзірлеу аяқталғанға дейін жоспарлаңыз:

• Өзіңіз онсыз да сөйлесетін адамдардың арасынан бес-он пайдаланушы табыңыз: жазылушылар, қауымдастық, қазіргі клиенттер, WhatsApp не Telegram-дағы чат. Достар емес.
• Оларға бір сөйлеммен бір тапсырма беріңіз, яғни сол уәдені, басқа ештеңе емес.
• Олардың үшеуінің жолдан қалай өтетінін экранды көрсету арқылы бейнебайланыста бақылаңыз. Үндемеңіз: олар қай жерде кідірсе, келесі итерацияңыз сонда.
• Қалғандарын оқиғалармен өлшеңіз: қаншасы бастады, қаншасы аяқтады және қаншасы бір апта ішінде қайта оралды.

Көпшілігі жолдан өтіп, бір бөлігі қайтып келсе, Сізде өнім бар. Өтеді, бірақ қайтып келмейді, демек Сізде функция бар. Өте алмаса, бірдеңе қоспас бұрын жолды түзетіңіз.

Веб-қосымша жасағанда жиі кездесетін қателер

• Біріншісі жұмыс істемей тұрып, екінші сценарий. Командалық аккаунттар, хабарламалар және баптаулар беті міндетті сияқты көрінеді. Кем дегенде бір пайдаланушы негізгі жолдан көмексіз өтпейінше, олар керек емес.
• Әкімшілік панель жоқ. Бірінші аптада біреуге қолжетімділікті қалпына келтіру не ақшаны қайтару керек болады. Әкімшілік панельсіз әр мұндай өтініш дерекқорға сұрауға айналады.
• Көлемнен бұрын стек. Фреймворк туралы даулар апталарға созылады және пайдаланушы үшін ештеңені өзгертпейді. Қарапайым, жақсы құжатталған стек, әдепкі бойынша дұрыс таңдау.
• Карталарға арналған өз формаңыз. Банктің төлем бетін не виджетін қолданыңыз: карта деректері Сіздің серверіңіз арқылы өтпейді, ал қауіпсіздік талаптарын банк жабады. Толығырақ онлайн төлемді қалай қабылдауға болады мақаласында.
• Достарға арналған іске қосу. Достар сыпайы. Сіз шешетін мәселесі бар бес бейтаныс адам бір аптада көбірек айтады.
• Код пен аккаунттар Сізде емес. Домен, хостинг, репозиторий, банкпен төлем шарты: бәрі алғашқы күннен Сіздің ЖШС не ЖК атыңызда болуы керек.

Әзірлеушіге бриф берер алдында не дайындау керек

• Өнімнің уәдесі бір сөйлемге сыяды.
• Пайдаланушының негізгі жолы экрандар тізімімен жазылған (әдетте бес-сегіз).
• Қалғанының бәрі неге күте алатыны көрсетіліп, кейінге қалдырылатындар тізімінде тұр.
• Пайдаланушылар алғашқы нұсқада төлей ме және қалай төлейді (картамен, Kaspi арқылы, шот бойынша), түсінікті.
• Әкімшілік панель кімге керек және онда нені түзету керек екені түсінікті.
• Бюджет ауқымы және Сізге қолайлы іске қосу күні бар.
• Пилотқа бес-он нақты адам бар.
• Іске қосқаннан кейін пайдаланушыларға кім жауап беретіні түсінікті.

Осындай тізімді алған әзірлеуші бекітілген баға айта алады. Тұсаукесер алған әзірлеуші тек болжай алады.

Іске қосқаннан кейін: қолдау және итерациялар

Іске қосу күні жобаның соңы емес, қымбат бөліктің басы. Үш нәрсені жоспарлаңыз.

Қолдау. Біреу пайдаланушыларға бір күн ішінде жауап береді, ал біреу сенбіде бұзылған шығарылымды түзете алады. Алғашқы айларда бұл көбіне негізін қалаушы мен ай сайынғы шағын шарт бойынша жұмыс істейтін студия; толығырақ өнімді іске қосқаннан кейінгі қолдау мақаласында.

Итерациялар. Кейінге қалдырылатындар тізімін алып, пилот нәтижесінде ешкімге керек емес болып шыққанын сызып тастаңыз да, бір-екі апта сайын бір жақсартудан шығарып отырыңыз.

Келесі шек. Бір кезде MVP ең аз болудан қалады: рөлдер көбейеді, клиент кабинеті, мобильді қосымша, 1С-пен байланыс пайда болады. Бұл архитектураны қайта қарайтын сәт, ескі құрылымға жаңа бөліктерді жай жапсыра беретін сәт емес.